29 Temmuz 2026 Çarşamba
Çin’deki araştırmacılar, data depolama teknolojisinde ihtilal yaratabilecek yeni bir bellek çipi geliştirdi. Şanghay’daki Fudan Üniversitesi’nden bilim insanlarının geliştirdiği iki boyutlu flaş bellek, oda sıcaklığında sırf tek bir elektron kullanarak bilgi depolayabiliyor. Bu yaklaşım, belleklerin güç tüketimini büyük ölçüde azaltırken, gelecekte yapay zeka modellerinin akıllı telefonlarda çok daha verimli çalışmasının önünü açabilir.
Günümüzde kullanılan en gelişmiş rastgele erişimli bellek (RAM) tahlillerinde, tek bir bit bilginin sağlam halde saklanabilmesi için yaklaşık 200 bin elektrona gereksinim duyuluyor. Bu yüksek elektron ihtiyacı ise belleklerin kıymetli ölçüde güç tüketmesine sebep oluyor. Yeni teknoloji, bu gereksinimi dramatik biçimde azaltarak data işlemenin bulut data merkezleri yerine direkt aygıt üzerinde yapılabilmesini hedefliyor.
Grafen tabanlı ultra ince gereçler kullanıldı
Çalışmaya liderlik eden mikroelektronik profesörü Zhou Peng ve grubu, grafen tabanlı ultra ince gereçler kullanarak iki boyutlu yeni bir flaş bellek mimarisi tasarladı. Araştırmacılar, elektronların kaçmasını engelleyen özel bir yapı geliştirerek tek bir elektronun oluşturduğu sinyali güçlendirmeyi başardı. Deneylerde tek elektronun oluşturduğu sinyal yaklaşık 0,5 volt düzeyine ulaştı. Bu kıymet, misal deneysel sistemlerde görülen sırf birkaç milivolt düzeyindeki sinyallerden çok daha yüksek.
Araştırmacılar geliştirdikleri yola, Çince’de “bire dönüş” manasına gelen Guiyi ismini verdi. İsim, Budist bir deyişte geçen “küçük bir hardal adedinin bile büyük gerçekleri içinde barındırabileceği” fikrinden ilham alıyor.
Guiyi tekniği sadece tek elektronla bilgi depolamayı göstermekle kalmadı. Tıpkı vakitte programlama voltajının kuantum düzeylerinde hassas halde denetim edilebildiğini ve “kendini sınırlayan programlama” davranışını da doğruladı. Bu özellikler sayesinde gelecekte tek bir bellek hücresinde daha fazla bilgi depolanmasının mümkün olabileceği belirtiliyor.
Hedef beş yıl içinde ticarileştirmek
Zhou Peng, teknolojiyi laboratuvardan ticari esere dönüştürmek emeliyle bu yıl içinde bir şirket kurmayı planlıyor. Araştırmacıya nazaran seri üretim süreci muvaffakiyetle tamamlanabilirse yeni bellek teknolojisi önümüzdeki beş yıl içinde pazara sunulabilir ve mevcut data depolama tahlillerini önemli ölçüde değiştirebilir.
Fudan Üniversitesi takımı daha evvel de dikkat çeken bellek teknolojilerine imza atmıştı. Araştırmacılar geçen yıl PoX ismi verilen dünyanın en süratli kalıcı belleğini tanıtmış, akabinde Changying isimli atomik çip entegrasyon platformunu geliştirerek iki boyutlu bellekleri silikon tabanlı donanımlarla birleştirmeyi başarmıştı.
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.