Rusya’da yasaklı akaryakıt geri döndü: Düşük standartlı akaryakıt ne demek?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Rusya, ülkede yaşanan yakıt arzı problemini hafifletmek maksadıyla Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 standartlarındaki akaryakıtların üretimine, ithalatına ve satışına tekrar müsaade verdi. Başbakan Mihail Mişustin tarafından 5 Ağustos’ta imzalanan ve yürürlüğe giren karar kapsamında K2, K3 ve K4 sınıflarındaki motor akaryakıtları 1 Temmuz 2027 tarihine kadar piyasaya sunulabilecek.

Rusya Enerji Bakanlığı, düzenlemenin geçici bir tedbir olduğunu belirterek temel emelin iç pazardaki yakıt arzını garanti altına almak ve muhtemel akaryakıt kahırlarının önüne geçmek olduğunu açıkladı. Rusya’da Euro-2 normundaki yakıtların satışı 2013 yılında büsbütün yasaklanmıştı.

Düşük standartlı akaryakıt nedir?

Düşük standart akaryakıt içeriğindeki kükürt (sülfür), benzen, hidrokarbonlar ve katkı maddesi hudutlarının yeni etraf ve motor kriterlerine (Euro-5 ve Euro-6) kıyasla epeyce gevşek tutulduğu yakıtlardır.

Yeni düzenleme ile yine satışına müsaade verilen Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 düşük standartlı akaryakıtlar hala yaygın olarak kullanılan Euro-5 standardına kıyasla daha yüksek kükürt ve başka kirletici madde oranlarına sahip. Örneğin Euro-2 standardında kükürt hududu kilogram başına 500 mg olarak belirlenirken Euro-5 standardında bu limit sadece 10 mg/kg düzeyinde bulunuyor.

Bunun yanında, yeni kurallar kapsamında yakıtların yüzde 3’e kadar metanol içerebilmesine de müsaade veriliyor. Kararla birlikte, daha evvel 2026 sonuna kadar yüksek kükürt içerikli K5 sınıfı akaryakıtın satışına müsaade veren düzenleme de yürürlükten kaldırıldı.

İHA’lar rafinerileri vurmuştu 

Rusya’nın bu adımı atmasının arkasında son aylarda yaşanan yakıt üretimindeki keskin düşüş bulunuyor. Bilhassa Ukrayna’nın İHA’larla düzenlediği saldırılar birçok Rus petrol rafinerisinin faaliyetlerini durdurmasına yahut bakım çalışmalarına girmesine sebep oldu.

Temmuz ayı başı prestijiyle ülkedeki akaryakıt üretimi mevsimsel ortalama iç talebin yaklaşık yüzde 65’ine kadar gerilerken dizel üretimi ise talebi zar güç karşılayabiliyor. Bu gelişmeler yakıt dağıtımında baskı oluştururken, Rus idaresi birtakım bölgelerde akaryakıt satışlarına yönelik kısıtlamalar getirdi. Daha evvel de akaryakıt ile dizel ihracatı yasaklanmıştı.

Artan açığı kapatabilmek için Rusya, yurt dışından yakıt tedarikini de hızlandırdı. Belarus’tan yapılan akaryakıt ve dizel sevkiyatları Temmuz 2026’da rekor düzeye ulaştı.

2026’nın birinci yedi ayında Belarus’tan Rusya’ya yapılan akaryakıt ithalatı, geçen yılın birebir devrine nazaran 25 kat artarak yaklaşık 665 bin tona yükseldi. Tıpkı devirde dizel ithalatı ise yaklaşık yedi kat artışla 418 bin tona çıktı. Yakıt açığını azaltmak hedefiyle Hindistan, Kazakistan ve Fas’tan da ek akaryakıt ithalatına başvuruldu.

Uzmanlar çağdaş araçlar için uyarıyor

Rus yetkililer, düşük etraf standartlı yakıt üretimine müsaade verilmesinin rafinerilere teknik açıdan değerli bir esneklik sağlayacağını belirtiyor. Bu sayede tesisler, daha ileri rafinasyon gerektirmeden naftayı işleyebilecek ve yüksek standartlı akaryakıt üretemeyen üretim kapasitesi de kullanılabilecek.

Bununla birlikte uzmanlar, Euro-2 standardındaki yakıtların birçok çağdaş araba için uygun olmayabileceği ikazında bulunuyor. Daha yüksek kükürt ve kirletici madde içeriği sebebiyle bu çeşit yakıtların yeni kuşak motorlar ve emisyon denetim sistemleri üzerinde olumsuz tesirler oluşturabileceği bedellendiriliyor.

Modern araçlarda bulunan katalitik konvertörler ve Lambda (O2) sensörleri 10 ppm üzeri kükürte güçlü değildir. Düşük standart akaryakıt kullanımı bu modüllerin tıkanmasına ve fonksiyonunu kaybetmesine yol açabilir. Ayrıyeten yüksek kükürt yanma odasında su buharı ile birleştiğinde sülfürik asit türevleri oluşturabiliyor. Bu da silindirlerde ve segmanların ömrünü kısaltabiliyor.